Hoe zus reageert

Dochter, open ik het gesprek. Weet jij eigenlijk waarom Vera naar Eleos gaat?"
Ze kijkt me aan en haalt haar schouders wat op.
"Zal wel voor papa zijn of zo?" stelt ze de wedervraag.
Ik besluit hier niet op in te gaan, maar door te gaan met waarom we bij elkaar zitten.
"Nou Vera, kom maar uit de kast dan!"
Nog voor Vera iets kan zeggen, reageert zus:
"Ben jij lesbie????"

Ik zie verbazing, dat allereerst. Maar direct daaraan gekoppeld zie ik erkenning: zie je wel, ik wist het!
Zus heeft het zo vaak gezegd. In een gekke bui weliswaar, maar toch met een serieuze ondertoon.
"Waarom ben jij nooit verliefd? Waarom kijk jij niet zo naar jongens?"
Het was haar wel opgevallen. Zus is, eh...zeg maar licht ontvlambaar en regelmatig verliefd op deze en gene, om de beurt dan wel denk ik :-)
En ze kreeg Vera daar nooit zo in mee.
"Ben je lesbie of zo?", kon ze dan tussen neus en lippen door, vragen.

Daarom ook de erkenning, denk ik.
"Verbaast het je?" vraag ik haar, zodra Vera haar vraag positief heeft beantwoord.
"Ach",  en weer haalt ze met een subliem gebaar de schouders op.
Veel zegt ze niet, zus is niet zo'n prater.
Toch ben ik verbaasd over haar reactie.
Geen boosheid, geen woedeaanval, geen gehuil, geen paniek.
Wat ik had verwacht? Nou, van alles een beetje. Wel zo dat ik alert bleef op haar reactie en er tijd voor vrij maakte als ze wilde praten. Maar niets daarvan is aan de orde. Helemaal nuchter en kalm accepteert zus haar zus als mens met lesbische gevoelens.

"Er verandert natuurlijk ook niets", zegt opeens mijn man. "Je zus blijft je zus".
En dat is zo. Objectief bekeken is dat zo. Maar is dat ook hoe we het ervaren?
"Toch veranderen er tegelijk een heleboel dingen. Voor nu en vooral voor in de toekomst.
Wat denk je, als zus verkering krijgt? Maar Vera niet. Als zus trouwt, maar Vera niet. Als Vera misschien tante wordt, maar zus niet? Want zus wordt dan moeder. Vera niet. Er gaan echt dingen veranderen, de kijk op het leven, op de toekomst wordt heel anders. Je moet bij gaan stellen en verwerken dat dat soort dingen niet zullen komen."
Natuurlijk is de toekomst wat dat betreft onzeker. We weten niet wat God voor zus in petto heeft. Wat Zijn plan is met haar leven. Of ze wel een vriend krijgt, trouwen gaat en kinderen krijgt. Maar voor Vera is dat nu al definitief, tenzij God andere wegen met haar gaat door middel van een groot wonder. En zus moet dat gaan verwerken.

Mijn gedachtenspinsels zijn dat. Zus hoor ik er niet over. Rustig gaan ze samen naar Eleos, ze praten wat over van alles, ook over lesbie zijn. Zus praat bij Eleos even over het net verkregen bericht, maar verder is het stil. Ze weet dat ze komen mag, om te praten of uit te huilen of wat dan ook. Bij Eleos, maar vooral bij mij.

Een paar dagen later vraag ik zus hoe het gaat. Of ze er wakker van ligt, of ze veel te verwerken heeft.
Het gaat prima. Zus lijkt het al geaccepteerd te hebben. De verhouding tussen de twee zussen is alleen maar sterker geworden. Moet je na gaan, het was al zo close. 
Wat is dat een prachtig iets. Al moet ik zeggen: ik houd het nog wel in de gaten. Maar het lijkt er op dat zus er goed mee om gaat.
"Als een volwassene", reageert iemand. Deden al de volwassenen maar zo!

We gaan het zus vertellen

We zitten met ons vieren in de woonkamer. De jongste twee zijn op school, maar zus is al thuis. Zojuist heeft ze de laatste toetsen gehad en nu dus vakantie. Je begrijpt, ik praat over een paar weken geleden, ergens eind juni.

Toen de agenda's eerder deze week naast elkaar gingen, kwamen Vera en zus erachter dat ze allebei tegelijk een consult bij Eleos hadden gepland: eind juni om  twee uur daar zijn. En ze besloten samen te gaan. Is overigens heel logisch bij onze meiden.

Voor Vera was dit hét teken: vertellen mam, we gaan het vertellen!
Ik aarzelde. Is het niet heel snel na de toetsen? Zus is echt aan het bijkomen, want het was allemaal erg veel. Ook vader denkt dat het beter is te wachten.
Anderzijds: Vera vertelt het nog wel eens tegen iemand. Steeds groter wordt de kans dat zus het van een ander hoort. En Vera heeft gelijk: dit is een ultieme kans. Kan zus er direct over praten bij Eleos én wie weet, lukt het om er op de fiets over te praten.
En weet je, wanneer is het eigenlijk de goede tijd om zoiets te gaan vertellen? Wanneer is iemand daar klaar voor?

Na alles te hebben overwogen hak ik de knoop door. We doen het. Nu!
Ik trommel de dames bij elkaar en ze ploffen naast hun ouders op de bank. De één naast vader, de ander, zus, naast mij. Ik ben erg blij dat vader er bij blijft. Het had me niet verbaasd als hij net even weg moest. Een beetje vluchtgedrag voor wat komen gaat...

"Dochter, open ik het gesprek. Weet jij eigenlijk waarom Vera naar Eleos gaat?"
Ze kijkt me aan en haalt haar schouders wat op.
"Zal wel voor papa zijn of zo?" stelt ze de wedervraag.
Ik besluit hier niet op in te gaan, maar door te gaan met waarom we bij elkaar zitten.
"Nou Vera, kom maar uit de kast dan!"
Nog voor Vera iets kan zeggen, reageert zus:
"Ben jij lesbie????"

wordt vervolgd
Irritant, al die linkjes in het verhaal. Ik heb dat niet gedaan en kan er niets aan doen.
Gewoon lekker doorlezen zou ik zeggen!

Confronterend...

Hé! Daar heb je háár! Blij reageer ik op haar hulpvraag, als ze me vraagt waar bepaalde dingen staan in de zaak waar ik wat vrijwilligerswerk doe.
'Haar': dat is de moeder van een goede vriend van Vera. Die vriend die haar geholpen heeft en weet waar hij het over heeft, eenvoudig weg omdat hij dezelfde gevoelens heeft. Hij is homo.
En nu de moeder. Is dat toeval??

Ik wijs haar de spullen die ze zoekt en ondertussen beginnen we een praatje. Ik ken haar vaag, van een vroegere gemeente en onze zoons zijn klasgenoten.
Langzaam breng ik het gesprek op haar oudste zoon en vertel haar dat hij Vera zo goed heeft geholpen.
"O?, reageert ze, is Vera ook..."
Het blijft even stil.
Ik slik een brok weg.
Hé, wat is dat nou? Ik heb toch verwerkt??
Maar de tranen komen toch!
"Jij zit nog helemaal in het verwerkingsproces hè?" Vraagt ze meelevend.
Ik stotter wat: "Ik dacht dat ik het had verwerkt, maar kennelijk toch nog niet helemaal..."

Kort vertelt ze hoe ze haar zoon min of meer gedwongen hebben te vertellen wat er aan de hand was. "Hij was zo negatief en brutaal! Zo kenden we hem helemaal niet!"
En toen vertelde hij het. Vijftien jaar was hij.
Ik reken snel uit, dát is al wel minstens vijf jaar geleden! Vandaar dat ze het zo rustig zeggen kan.
"Weet je, als je er eens over praten wil, kom je maar. Dat vind ik ook fijn!"

Dát is het! Hier staat iemand voor me die de ervaring herkent. Die het begrijpt! Die weet van de worsteling en het rouwproces waar je, ook als ouders, door moet. Nog nooit heb ik met zo iemand gesproken. Niet nadat ik Vera's dagboek las, morgen precies een jaar geleden.

Dankbaar knik ik haar toe, wie weet doe ik dat wel eens. Ik wens haar succes met het verder doen van haar boodschappen en ren het toilet in. Even niemand zien, dat is nu het beste.